Atatürk’ün Çanakkale Ziyaretleri

Atatürk, biri Çanakkale savaşlarında olmak üzere Çanakkale’yi 1915-1934 yılları arasında beş kez ziyaret etmiştir. 20 Ocak 1915 ‘te Çanakkale’ye gelen Mustafa Kemal, Çanakkale Savaşları’na damgasını vuran başarıları ile savasın ve Anadolu’nun kaderini değiştirmiştir. Yarbay olarak geldiği Çanakkale’den 10 Aralık 1915’te adı içte ve dışta duyulmuş bir kahraman olarak İstanbul’a dönmüştür.

Atatürk’ün Cumhurbaşkanı olarak Çanakkale’ye ilk gelişleri 1 Eylül 1928 tarihine rastlar.Bu tarihte Atatürk Ertuğrul Yatı ile Dolmabahçe’den Çanakkale’ye hareket etmiştir. O gün Çanakkale’de Valiliği ve Belediyeyi ziyaret etmiş, yeni harflerin öğretimi konusundaki çalışmaları denetleyip halkla konuşmuş , kalabalıktan pek çoğunu kara tahtanın başına çağırarak Latin harfleriyle cümleler yazdırmıştır. Halkın yeni harfleri öğrenme heyacanı ve isteklerinden çok memnun olmuştur. Saat 16.00’da Arıburnu ,Conkbayır’ı ve Anafartalar’ı gezerek harp anılarını tazeleyip geceyi Ertuğrul Yatında geçiren Atatürk 2 Eylül günü Gelibolu’da yeni harfler konusundaki çalışmaları izleyip Akşam İstanbul’a dönmüştür.

Atatürk Çanakkale’ye 14 Temmuz 1933 günü bir daha gelmiştir. O gün Ertuğrul yatı ile İstanbul’dan Marmara’ya açılmış , Ece Limanına çıktıktan sonra Çanakkale’ye uğramış Vali,Belediye Başkanı ve şehrin ileri gelenleri ile bir süre görüştükten sonra Yalova’ya hareket etmiştir.

Atatürk İran Şahı Rıza Şah Pehlevi Atatürk’ün konuğu olarak gelmeden önce 1934 Nisan’ının ilk haftasında Batı Anadolu gezisine çıkmış ; İzmir’den sonra otomobille Edremit,Ayvacık, Ezine ile 14 Nisan 1934 günü Çanakkale’ye girmiştir.Yanındaki komutanlarla birlikte askeri birlikleri denetlemiş,gece Orduevi’nde düzenlenen baloya katılmış ,geceyi Çanakkale’de geçirdikten sonra Balya üzerinden Balıkesir’e hareket etmiştir.Beklenen konuk Ankara’ya gelmiş .Atatürk ve Şah Rıza Pehlevi Yurt gezinse çıkmışlardır. 24 Haziran 1934 gecesini Balıkesir’de geçirdikten sonra 25 Haziran 1934 sabahı körüklü otomobillerle Çanakkale’ye hareket etmişlerdir.Konvoy yolda Balaban tepesi üzerinde kısa bir mola vermiş,burada çaycı Ahmet’in yaptığı kahveler içilmiş saat 15.30’da Çanakkale’ye girilmiştir.Çanakkale’de askeri birlikler denetlendikten sonra İntepe’ye (Erenköy) gidilmiş, Atatürk konuklarına burada Çanakkale Savaşı hakkında bilgi vermiştir.Sat 19.15’te iskeleye yaklaşan Gülcemal Vapuru Atatürk ve Konuklarını İstanbul’a götürmüştür.